2026/07/10

알리 샤리아티: 이란을 바꾼 혁명적 사상가| Al Jazeera World Documentary - YouTube

Ali Shariati: The revolutionary thinker whose ideas changed Iran | Al Jazeera World Documentary - YouTube

Ali Shariati: The revolutionary thinker whose ideas changed Iran | 
Al Jazeera World Documentary
Al Jazeera English
84,478 views  Jul 30, 2025  #Documentary #Iran #AlJazeeraWorld
===
This is the untold story of Ali Shariati, an influential Iranian scholar whose revolutionary ideas helped shape the ideological basis of the 1979 Islamic revolution. This documentary explores how Shariati’s radical interpretation of religious thought in the Shah’s Iran recast Islam as a revolutionary force against authoritarianism and repression – and inspired a generation that increasingly demanded change.

Shariati studied in Paris in the 1960s, where he was exposed to new ideas – Marxism, existentialism and anticolonial movements, including Algeria’s fight for independence from France. He was labelled subversive by the Shah’s secret police and imprisoned several times.

In 1977, he was allowed to leave Iran for the United Kingdom, but his sudden death triggered the suspicion among his supporters of assassination by SAVAK agents. Shariati never lived to see the Iranian revolution, but his legacy is still felt in Iran as elsewhere in the Arab world.
===
Al Jazeera English
===
Transcript

Search transcript
Search transcript
0:00[موسيقى]
0:2323 seconds‏was ir 196 60s and 70s
0:3131 secondshe was a revolutionary thinker and many iranians see him as a major influence on the
0:3838 seconds1979 islamic revolution
0:4242 seconds[موسيقى]
0:4747 secondswas born in 1933 into a welleducated family from Iran's eastoran region
0:5555 secondshe was a writ
1:011 minute, 1 second[موسيقى]
1:071 minute, 7 secondsباید بگم شریعتی هرچه داشت از پدرش داشت منتها یک نبوغ و استعداد
1:121 minute, 12 secondsبه به شخصه داشت که اون نبوغ بر مکتب
1:181 minute, 18 secondsتربیتی پدرش شریعتی بیشتر حول این محور که مردم
1:261 minute, 26 secondsدین رو اونجور که هست از سرچشم زلالش در حقیقت
1:321 minute, 32 secondsبا اطلاع بشن و فکر بکنن و اندیشه بکنن و
1:401 minute, 40 secondsانتخاب بکنن طوری نباشه که جنبه تقلیدی داشته باشه
1:511 minute, 51 secondsup time ‏and
1:591 minute, 59 secondsiran political cultural atmosere was very much
2:072 minutes, 7 secondsovershadowed by competition between Marx and western American British
2:172 minutes, 17 secondscurrents of thought and shari his father exactly at that
2:282 minutes, 28 seconds‏new
2:392 minutes, 39 seconds[موسيقى]
2:412 minutes, 41 secondsمردم رو بیان میکرد که همه علاقمند بودیم یه جای شریعتی باشه و او برامون صحبت بکنه
2:482 minutes, 48 seconds[موسيقى]
2:492 minutes, 49 seconds‏began training as a teacher and in 1953 joined the national fr of party by prim minister mamad
2:592 minutes, 59 secondsgovernment nationaled the country oil industry but this affed western interests and so in aug 1953 the us and
3:083 minutes, 8 secondsbrit orchestrated a coup which removed they handed power to the iranian
3:143 minutes, 14 secondsmonarchy with the existing ‏as ruler of the state of ired
3:233 minutes, 23 secondsby the west he enjoyed a lavish lifestyle faroved from the lives of ordinary iranians
3:313 minutes, 31 secondsjoined a group called the national resistance movement formed by supporters the movement was violently suppressed in
3:393 minutes, 39 seconds1958 andati was jailed for months شعتي
3:473 minutes, 47 secondsnever any legitimacy for the regime after the over
3:553 minutes, 55 secondsso even though he never mention the name of the but everything that he said in
4:054 minutes, 5 secondsone way or another was clearly against the regime of
4:134 minutes, 13 seconds[تصفيق]
4:224 minutes, 22 secondsدکتر شیری البته یک شخصیت تشکیلاتی حزبی به معنای کلاسیک کلمه نبود بیشتر یک
4:304 minutes, 30 secondsشخصیت فرهنگی و فکری داشت و از نظر سیاسی متعهد بود
4:414 minutes, 41 secondsلم یکن موقفه من النظام السياسي موقفا سياسيا خالصا
4:474 minutes, 47 secondsكان نقده للتجربه السياسيه في العموم نقد للتجارب التي تستلب الانسان والتي تقلل من
4:564 minutes, 56 secondsاحترامه والتي تنتهك كرامته والتي تضيق دائره حريته والتي تقلص مساحه اشتغاله
5:045 minutes, 4 secondsوعمله وبالتالي طموحه كان العداله ورغبته انما كانت ابراز
5:115 minutes, 11 secondsان الحريه هي الطموح الاكيد لكل اجتماع ناجح
5:365 minutes, 36 secondsin 1960 ‏mov to Paris to stud theon this brought him into contact with political in France as well as modern
5:465 minutes, 46 secondsschools of philosophical thought the time that was in France two major things were happening one was Algerian
5:555 minutes, 55 secondswar France against Algeran Algerian revolution and also political and
6:016 minutes, 1 secondphilosophical movement of existentialism شم
6:146 minutes, 14 secondswas both and thinkers
6:206 minutes, 20 secondsfrankf school critical thought had certainly affected
6:296 minutes, 29 secondsway of thinking about the issues and problems
6:436 minutes, 43 secondsتاقط و مکاتب فکری که شریعتی تاثیر پذیرفته در فرانسه باید در حوزه
6:516 minutes, 51 secondsاسلامشناسی از شخصیت‌هایی مثل لوئی ماسینیون در حوزه فلسفی از شخصیت‌ها و مکاتبی مثل
7:017 minutes, 1 secondاگزیستانسیالیسم سارت و کامو و سایر به اصطلاح چهره‌های اون زمان
7:117 minutes, 11 secondsدکتر شریعتی تأثیق پذیرفته بود و یکی سوم در بحث جامعه شناسی و نومکسیسم بود که
7:217 minutes, 21 secondsاساتیدی مثل لوفور ‏Alan
7:307 minutes, 30 seconds[موسيقى]
7:317 minutes, 31 secondsfr was by alan naberation andit tran
7:397 minutes, 39 secondsin alan resanceamps and was afer of the freedom movement for iran abro
7:497 minutes, 49 secondshe also join a protest in support of 191
8:048 minutes, 4 secondsكان العالم الثالث كله خارج من حروب الاستعمار والتحرير وكانت ايران تحت وضعه نضال قوي مع نظام
8:138 minutes, 13 secondsالشاه وكانت الحضاره الانسانيه كلها تسيطر عليها الحضاره الغربيه وكان تحيل التحليل
8:218 minutes, 21 secondsالامبريالي لهذه الحضاره واضحا كذلك عند شريعتي فلا يمكن ان اتوقع شيء اخر من شريعتي سواء ان يكون بعض من هذا المد
8:298 minutes, 29 secondsالثوري كل هذه المناخ مناخ عقد الستينات من القرن الماضي كان شريعه يعيش فيه وكان
8:378 minutes, 37 secondsلابد ان ينظر الاسلام من هذا الزاويه ان هنالك ماسس هنالك اعداد ضخمه من
8:448 minutes, 44 secondsالمستضعفين ليسوا مستضعفين فقط اقتصاديا ولكن فكريا وروحيا ولا بد من تحرير هذه
8:518 minutes, 51 secondsالاعداد الضخمه موقفه من الاستعمار كان موقف كثير قاسي
8:598 minutes, 59 secondsهو صح درس باوروبا وقرا الفكر الغربي وتاثر فيه
9:069 minutes, 6 secondsواعتنى بمعرفته معرفه كافيه وقدر مثل هذا النتاج واعتبر انه هذا نتاج انساني كوني
9:149 minutes, 14 secondsلكن كان ياخذ على هذا الغرب نزعته الاستعماريه رغبه الدا دائمه في فرض
9:229 minutes, 22 secondsذاته كقوه كونيه مهيمنه على شعوب فقيره في استلاب اراده شعوب لا تملك قدره المواجهه
9:459 minutes, 45 seconds1965 was underose surve
9:539 minutes, 53 secondsطبیعتاً تقابلی رو که شاه و دستگاه نظام ساواک
10:0210 minutes, 2 secondsبرقرار کرد محدود کردن شریعتی و سخنرانی‌های شریعتی بود. شریعتی هر جا که
10:0810 minutes, 8 secondsمی‌خواست بره دچار محدودیت بود و مانعش می‌شدن. همونجور که مانع ت درس دادنش تو
10:1610 minutes, 16 secondsدانشگاه مشهد شدن و نگذاشتن اونجا درسش رو ادامه بده چون
10:4910 minutes, 49 secondsنلاحظ ان كثيرا من المفكرين ربما يمتلكون افكارا
10:5510 minutes, 55 secondsجيده ولكنهم لا يبوحون بها ولا يعلنونها
11:0111 minutes, 1 secondوذلك خوفا من ردود الفعل من قبل السلطه او من قبل الغوغاء العامه بينما انما علي
11:1011 minutes, 10 secondsشريعه لم يكن يخاف لا من السلطه ولا من الغوغاء وكان يشعر انه صاحب رساله وانه
11:2011 minutes, 20 secondsيجب ان يؤدي هذه الرساله حتى لو ادت به الى اصعب المصائر التي يمكن ان يصل اليها ‏Dr.
11:4011 minutes, 40 seconds[موسيقى]
11:4511 minutes, 45 secondsنقل الى مدرسه ابتدائيه في اقاصي خرسان في قريه نائيه فقبل
11:5111 minutes, 51 secondsوافترض ان تجربه الاصلاح كما تكون في الجامعه تكون في حسينه ارشاد وتكون في حي في طهران تكون في قريه نائيه لا يملك
12:0112 minutes, 1 secondالناس فيها الا ثقافه بسيطه متواضعه يستطيع هو بما يملكه من
12:0712 minutes, 7 secondsثقافه ان ينقل وعيهم من حال الى حال وبقي هناك فتره من الزمن حتى شكى بعض الموظفين
12:1512 minutes, 15 secondsالكبار في منطقه خرسان لسلطات المركزيه في طهران ان هذا الرجل افسد عقول الناس بافكاره وغير من رؤم واصبحوا يعترضون على
12:2412 minutes, 24 secondsسياسات الحكومه فاعيد الى طهران رغبه من السلطات في ابقائه تحت اعينها
12:3212 minutes, 32 seconds‏But the auor plan to suppress by bringing him toan backfed it was 1967
12:4112 minutes, 41 secondswhen revolutionary movements beginning to ge across the world shati joined the hus a prominent
12:5012 minutes, 50 secondscultural and institution and people came from far and wide to hear the oratoring
12:5812 minutes, 58 secondsthe sh رژیم افکار شریعتی بر نوجونا همین بست که بعد
13:0613 minutes, 6 secondsاز ظهر جمعه که اینا میومدن و توی حسین ارشاد حتی از شهرستان‌ها شرکت می‌کردن
13:1413 minutes, 14 secondsو به سخنرانی گوش می‌دادن فردای اون روز بسیاری از جوونا این نوار ضبط شده اون رو
13:2313 minutes, 23 secondsبه همدیگه می‌دادن یا کتابی رو که سخنرانی هفته قبل حالا دیگه که به صورت کتاب دراومده
13:3113 minutes, 31 secondsخریداری کرده بودن و دست به دست می‌گردوندن و بعضاً یواشکی در کتابخونه‌ها
13:3913 minutes, 39 secondsقرار می‌دادن و بچه‌های کتابخون رو جذب می‌کردن.
13:4313 minutes, 43 secondsایشون در تهران فعال بود در حسینیه ارشاد که من در مشهد بودم که اولین نامه رو ایشون نوشت به من که معروف شد چون پخش شد
13:5113 minutes, 51 secondsدر کشور و اون با اون جمله تموم میشه که اگر می‌خواهی به دست هیچ دیکتاتوری گرفتار
13:5913 minutes, 59 secondsنشوی فقط یه کار بکن بخوان و بخوان و بخوان این جمله هم معروف شد در ادبیات
14:0814 minutes, 8 seconds‏Hia became the focus outen view
14:1514 minutes, 15 secondshis powerful youthful voice appealed to people and he spoke in simple language about Islam injustice and how he thought
14:2514 minutes, 25 secondsI should
14:2714 minutes, 27 seconds[موسيقى]
14:3314 minutes, 33 secondsشم
14:3614 minutes, 36 seconds[موسيقى]
15:0615 minutes, 6 secondsخطابه كان متوجيا الى الوعي المباشر للجمهور حتى لو لم يكن هذا الجمهور يملك
15:1315 minutes, 13 secondsثقافه عاليه ولا تعليما كافيا كان يستطيع ان يستوعب افكار شريعته لان طموحه لم يكن
15:2015 minutes, 20 secondsطموح تاسيسي للافكار بمقدار ما كان طموحه وتحريك الاراده وتحريك الوعي اعاده
15:2715 minutes, 27 secondsاستنهاض الثقه بالذات من خلال الكلام
15:3215 minutes, 32 seconds[موسيقى]
15:3815 minutes, 38 seconds[موسيقى]
15:4815 minutes, 48 secondsspeed backward ‏someigent
15:5715 minutes, 57 secondspeople and even auor who did not agree with
16:0716 minutes, 7 secondsand and criticized him or in a way
16:1316 minutes, 13 secondswas considered in their views either as a or
16:2216 minutes, 22 secondsعلي شريعه اراد ان ينشر الافكار تحرر بشكل اساسي
16:3016 minutes, 30 secondsوكان يريد ان يكون مصلحا مصلحا دينيا
16:3716 minutes, 37 secondsبمعنى انه كان يريد ان يجعل من الارتباط
16:4616 minutes, 46 secondsالعاطفي بالاسلام والارتباط التقليدي بالاسلام ارتباطا ثوريا
16:5516 minutes, 55 secondsثوريا بالمعنى الحقيقي للكلمه
17:1017 minutes, 10 secondswasig schல
17:1717 minutes, 17 secondsdiscourse and was
17:3317 minutes, 33 secondsان الذي يريد ان يتكلم في اي علم يجب ان
17:3817 minutes, 38 secondsيكون متخصص من يتكلم في علم بلا تخصص يعني
17:4517 minutes, 45 secondsسيخبط خبط عمياء مو مقبول عقلاء ايام مغب لما يجي انسان
17:5417 minutes, 54 secondsغير محيط بكيفيه معرفه احكام الله سبحانه وتعالى
18:0118 minutes, 1 secondولا هو محيط بالادله الكافيه على الاحكام فاذا هذا انسان
18:1018 minutes, 10 secondsمخلط يعني س ربما يصيب في بعض الافكار ولكن
18:1818 minutes, 18 secondsيخطئ في كثير من الاخطاء وهذا ينطبق على
18:2418 minutes, 24 secondsعلي شريعتي وعلى غيره ممن لم يحط لان ال لم يثبت انه
18:3218 minutes, 32 secondsيعني احاط بالادله و بطريقه الاستنباط التي انما يحيط بها قله
18:4118 minutes, 41 secondsمن ال الدارسين ‏notigion againstigion
18:4918 minutes, 49 secondsby that he me that the existingigion is against the true religion so he was
18:5818 minutes, 58 secondshimself introducing religion against the existing religion
19:0619 minutes, 6 secondsin that way he was trying
19:1719 minutes, 17 secondsو مسئولیت عالم مسئولیت ایجاد یک انقلاب
19:2219 minutes, 22 secondsشیعی در نوع برداشت و فهم مذهبی زمان ماست
19:2819 minutes, 28 secondsمسئولیت گستاخ بودن در برابر مصلحت‌ها و عوام
19:3519 minutes, 35 secondsو پسند عوام گستاخ بودن در برابر این پسندها علی ‏Chari challenged the traditional
19:4419 minutes, 44 secondsviews of Iranianig thinkerscially thoseer to
20:0020 minutes[موسيقى]
20:0220 minutes, 2 secondsجامعه باشه یک دین روشنفکرانه یک دین
20:0720 minutes, 7 secondsنوع نگر به مفاهیم دینی ی طبیعتاً طناب دار اون‌ها بود.
20:1520 minutes, 15 secondsاین دو نقطه تقابل این‌ها بود و شاه از این بابت یا نظام شاهنشاهی از این بابت از
20:2320 minutes, 23 secondsدکتر شریعتی نگران و ناخوشنود بود و شریعتی تمرکزش رو بر همین گذاشته بود. في
20:3120 minutes, 31 secondsتفكير علي شريعتي ان هناك خطا كبيرا وقع في الاسلام هو وجود
20:4020 minutes, 40 secondsرجل دين في الاسلام هو لا يريد ان يكون هناك رجل دين وفعلا
20:4620 minutes, 46 secondsيعني الاسلام لا يتضمن فكره رجل الدين يعني فكره ان انها ان فلان هو الناطق باسم
20:5420 minutes, 54 secondsالدين او فلان هو الناطق باسم الدين وبالتالي فان شرعيته مستمده من السماء
21:0121 minutes, 1 secondوليست مستبده من الارض طبعا هذه المقوله بهذا الشكل يعني تشبه الخرافه
21:1121 minutes, 11 secondsلانه لا يوجد صنعه في العالم ابسط صنعه في العالم تحتاج الى مختصين بها
21:2121 minutes, 21 secondsدين كدين الاسلام فيه
21:2621 minutes, 26 secondsشرائع واحكام وعقائد فيصير صير دين
21:3321 minutes, 33 secondsبدون عالم ينقح احكام هذا الدين هذا
21:3821 minutes, 38 secondsمستحيل اضف الى ذلك القران وال والنقولات
21:4621 minutes, 46 secondsالكثيره عن رسول الله صلى الله عليه واله وسلم واهل البيت صلوات الله عليهم تؤكد
21:5421 minutes, 54 secondsعلى دور العالم واهميه العالم والتمسك
22:0022 minutesبه العالم الصالح کسی بیشتر از روحانیت نمی‌تونه به اسلام ضربه بزنه.
22:0722 minutes, 7 secondsچرا؟ چون روحانیت مبلغ اسلامه. به همه این اعتماد می‌کنن که یه حرف حرف اسلامه. و
22:1422 minutes, 14 secondsوقتی یه پیچش این وسط اومد حالا سیاسی، مرض نفسانی هرچی که بود قطعاً دیگه اینجا اون هدفه گم میشه و اون باور می‌کنه
22:2122 minutes, 21 secondsانرافی هم وجود میاد. کسی به اندازه روحانیت نمی‌تونه به اسلام ضربه بزنه.
22:2622 minutes, 26 secondsخب این خیلی مسئله مهمیست. امام راحالم همین فرموده بترسید از روزی که زی طلبگی شما از بین بره و اون موقع مردم دیگه شما
22:3522 minutes, 35 secondsرو نخوان بریزن تو خیابونا امام راحلم فرموده این یک سنته اینکه رفاهزدگی ملت‌ها رو سرنگون می‌کنه
22:4522 minutes, 45 secondsاوج بگیرن سقوط می‌کنن ‏Ali Shari was irani sociologist who
22:5622 minutes, 56 secondsrose to promin outspoken views and 1960s and 70s many him as a major influence on
23:0523 minutes, 5 secondsthe events that to the 1979 Islamic revolution.
23:2023 minutes, 20 secondsیه روحانیت در اسلام مثل نفته توی اقتصاد.
23:2523 minutes, 25 secondsطبیع قشنگیه ها. اما چطور در یک جای دیگه برمی‌گرده روحانیت انزباگراست. بعد مثال
23:3323 minutes, 33 secondsمی‌زنه مثلاً در جلد یک مجموع آثارش صفحه ۱۱ خب می‌بینیم اونجا برمی‌گرده میگه فلان
23:4223 minutes, 42 secondsدانشمند خارجی که حالا شاید بعداً اسمشو بردم ‏disapproved views
24:0324 minutes, 3 secondsنحن كفقهاء متقيدون بالمنابع
24:1024 minutes, 10 secondsاللي هي منابع الفكر اللي هي عندنا اثنان لا ثالث له النبع
24:1824 minutes, 18 secondsالاول هو نبع النقل الصحيح عن الش عن الشارع الاقدس اللي هو القران الكريم
24:2724 minutes, 27 secondsوالسنه الثابته الصحيحه هذا النبع
24:3324 minutes, 33 secondsنبع صحيح يمكننا ان نشرب منه النبع الاخر
24:3924 minutes, 39 secondsهو النبع العقل الفطري او النظري السليم الذي ليس فيه شوائب الظنون
24:4824 minutes, 48 secondsوالاستحسانات ونحو ذلك فلاجل ذلك اي نبع اخر اي فكر اخر ياتي من
24:5924 minutes, 59 secondsغير هذين النبعين نعتبره فكر
25:0425 minutes, 4 secondsساقط ضلال اي فكر ياتي من غير هذين النبعين تسمى افكار
25:1325 minutes, 13 secondsاستحسانيه او ظنيه او مصالح
25:2025 minutes, 20 secondsهذه كلها منصوص عليها عندنا انها لا يجوز العمل بها روشن فکر
25:2825 minutes, 28 secondsروشن فکر به وسیله ترجمه به وسیله کپیه به وسیله تقلید به وجود نمیاد
25:3825 minutes, 38 secondsتحصیل کرده به وجود میاد دکتر به به وجود میاد مهندس و معمار به وجود میاد روشن‌فکر
25:4525 minutes, 45 secondsبه وجود نمیاد روشن‌فکر یعنی سواد نداشته باشه نداشته باشه فلسفه ندانه ندانه فقیه
25:5325 minutes, 53 secondsنباشه نباشه فیزیکدان و شیمیست مورخ و ادیب و نویسنده هیچی نباشه نباشه
26:0126 minutes, 1 secondجور تازهی بیاندیشه زمانشو حس کنه مردم رو بفهمه
26:1026 minutes, 10 secondsو بفهمه که چگونه اکنون باید باندیشه و بفهمه که چگونه مسئولیتی را باید حس کند
26:1926 minutes, 19 secondsو بر اساس این مسئولیت فداکاری داشته باشه
26:2926 minutes, 29 secondsوكان يفترض ان المثقف اما مثقف اصيل والمثقف الغربي اللي كان بينتمي للطبقه الوسطى ذاك الذي ادرك بعمق مازق الانسان
26:3926 minutes, 39 secondsالغاريه وعبر عنها ها هذا انسان اصيل مثقف اصيل عم بيعبر عن مشكلات يعاني منها في
26:4726 minutes, 47 secondsمجتمع ينتمي اليه في مثقف لا مقلد هو المثقف اللي راح يجيب الافكار الغربيه مثل ما هي
26:5626 minutes, 56 secondsهذا مثقف مقلد هذا ما عم يستجيب في فكره وفي وعيه لمشكلات لمشكلات انسانه ولا
27:0427 minutes, 4 secondsلمشكلات مجتمعه ولا للمشكلات التي تعاني منها البيئه التي تحتضنه فاذا هو عم عبر عن مشكلات مش موجوده عننا عم بيقدم حلول
27:1327 minutes, 13 secondsلهي المشكلات هي حلول لمشكلات ا الاخرين مش لمشكلاتنا سمام مثقف مقلد في مثقف عضوي
27:2127 minutes, 21 secondsوالمثقف الذي يطلع على اييه نتاجات العقل الكوني وعلى تجارب
27:2827 minutes, 28 secondsالشعوب المعرفيه والفكريه والاجتماعيه والسياسيه والثقافيه ثم يستلهمها لاعاده
27:3527 minutes, 35 secondsتكوين وعيه الخاص بازمات انسانه وبازمات مجتمعه هذا مثقف عضوی سم مسئولیت مردم
27:4527 minutes, 45 secondsاینه مسئولیت روشنفکرانه و تحصیل کرده‌های ما اینه که از اون کافه‌های اشرافی
27:5227 minutes, 52 secondsروشنفکرانه بالای شرق قهوه یکی ۵ تومن می‌خورند و بعد راجع به کشورهای عقبمونده
27:5827 minutes, 58 secondsصحبت می‌کنند بیان پایین بیان پایین بیان پایین
28:0728 minutes, 7 secondsبفهمن این توده چی می‌کشه بفهمن زبانتش چیه بفهمن چه دینی داره بفهمن سرگرم چیه
28:1428 minutes, 14 secondsبفهمن چه مسئولیت‌هایی دروغین یا راستین احساس می‌کنه بفهمن تا در قلب این جامعه
28:2128 minutes, 21 secondsچه ذخائری از فرهنگ مثل ذخائری از نفت و از الماس و از مصر وجود داره که باید اون
28:2928 minutes, 29 secondsروشنفکر استخراج کنه تصفیه کنه و چرخ و پر حرکت ‏In the 1970s Iran had economics.
28:4128 minutes, 41 secondsThe country was neverlyonized by the west but shari strongly believed that many of the regions indeed the world's
28:4928 minutes, 49 secondsproblems occurred as a result of western influence and colonialism.
28:5528 minutes, 55 seconds‏The imperial state of Iran was absute monarchy under the sh who supported western commal interests.
29:0529 minutes, 5 seconds‏Shariati believed that people should be free to make their own decisions both as individuals and as a society.
29:2529 minutes, 25 secondsاین استحمار یعنی در واقع یک نوع آگاهی کاذب اون چیزی که جامعه شناسان مثل ماکس و
29:3229 minutes, 32 secondsغیر میگن میستیفیکیشن یا به اصطلاح تحمیق و تضویر و به اصطلاح
29:4129 minutes, 41 secondsنقش منفی که طبقه فرهنگی حاکم در طول تاریخ داشته
29:5229 minutes, 52 secondsنظريتي هذه ان الاستعمار هو قابليه
29:5829 minutes, 58 secondsليست من قبل المستعمر ولكنها قابليه من قبل المستعمر القابلي لتلقي الدين
30:0830 minutes, 8 secondsبطريقه غير سليمه ايضا هذا استحمار وبالتالي فهو قد وضع
30:1730 minutes, 17 secondsنفسه موضع الشارح والمحلل والمدافع
30:2430 minutes, 24 secondsعن الدين الحقيقي وهاجم
30:3030 minutes, 30 secondsكل اشكال الدين التي تؤدي الى استحمار الشعوب
30:3830 minutes, 38 seconds‏whenஹ on fire and someone இit you toஸ்ட by and prரay you know the call of tr
30:5730 minutes, 57 seconds[موسيقى]
30:5930 minutes, 59 secondsاستحمار استعمال اللفظ انه واحد انتو جماعه مش بس مستعمرين انتم مستحمرين اه يعني مش نفكر نحن انه ليه بدنا نكون
31:0731 minutes, 7 secondsهيك كثير هيدي بشعه الكلمه تعالوا لنطلع منها وانتم مش مستعمرين كلمه حياديه الاستعمار اخلاقيا حياديه انتم مستحمرين
31:1731 minutes, 17 secondsيعني بتصير هي كلمه بتمس اخلاقنا وتمس احساسنا بذاتنا نحن هالقد عن جد عننا عننا
31:2431 minutes, 24 secondsمستواضيع من الاحساس بالكرامه ‏musl about and
31:3231 minutes, 32 secondsble of interest and the who suff are people both sati
31:4631 minutes, 46 secondswas careful not to inflame divion between the two branches of islam sun and
31:5331 minutes, 53 secondsiran is predominantly ‏while most of Arab nebors are majority
32:0032 minutesspees and written work focused on Islamic unity
32:0832 minutes, 8 secondsas he many times had emphasized as he was alive in his own time there is much
32:1832 minutes, 18 secondsmore similarties and reasons for Musl to come together
32:3932 minutes, 39 secondsهذه الساعه لا يمكن ان تكون طائفيه ولا يمكن ان يشير في واحده من كتبه الى مفاصله
32:4632 minutes, 46 secondsبين سنه او شيعه ولكن كان يتحدث عن الامه فهو مثقف ينتمي الى وطنه الى بيئته الثقافيه ولكنه منفتح وانسان
32:5532 minutes, 55 secondsولا يمكن ابدا ان يؤطر في نسق طائفي
33:2133 minutes, 21 secondsدو دسته بودن دسته برجسته یکی ساواک و دستگاه نظام شاهنشاهی ناراضی
33:3033 minutes, 30 secondsبودن از آنچه رو که شریعتی مطرح می‌کرد یکم اونایی که در حقیقت دکانشون تعطیل
33:3733 minutes, 37 secondsمیشد اون بخش از روحانیت قشری و دگمی که
33:4633 minutes, 46 secondsبرنمی‌تابید یک نگاه نو به اسلام رو یک نگاه نو یک به ایدئولوژی اسلامی رو و
33:5433 minutes, 54 secondsطبیعتاً با شریعتی مبارزه می‌کردن براش حرف درست می‌کردن حتی او رو سنی خطابش
34:0034 minutesمی‌کردن و متأسفانه در این زمینه این دو در حقیقت دو تیقه یک
34:0934 minutes, 9 secondsقیچی بودن که در یک مفصل با هم متحد بودن و اون مفصل حمله به شریعتی
34:1634 minutes, 16 secondsو اگرچه در ظاهر با هم مخالف بودن ولی برین قطع یک ریشه بر در مقابل هم عمل
34:2434 minutes, 24 secondsمی‌کردن و اون محدود کردن شریعتی و بستن حسینی ارشاد کما اینکه بالاخره در نهایت
34:3234 minutes, 32 secondsموفق شدن این کار رو کردن در زمان شاه یک دوره‌ای بهخصوص سانسور
34:4134 minutes, 41 secondsخیلی شدید شد و خود تعطیل حسینی ارشاد و ممنوع
34:5034 minutes, 50 secondsسخن و قلم شدن دکتر شریعتی و حتی به زندان افتادن سانسور
34:5734 minutes, 57 secondsو خقان و شکنجه و مسائل دیگه‌ای پیش آمده بود که این‌ها رو دکتر شریعتی به
35:0435 minutes, 4 secondsعنوان یک روشنفکر و کسی که اهل فکر و قلم و فرهنگ و هنر هست
35:1435 minutes, 14 secondsتأثیرات خیلی مخربی داشت
35:2435 minutes, 24 secondsحسین ارشاد was closed andusion
35:3235 minutes, 32 seconds[تصفيق]
35:3635 minutes, 36 secondssecurity agencies and so
35:4335 minutes, 43 secondscould not ‏So father as soon as they arrested his
35:5135 minutes, 51 secondsfather he went and introduc him so his father could beased. He was in in jail
35:5935 minutes, 59 secondsfor 18 months and he was tortured brutally and
36:0836 minutes, 8 secondsbut he resisted very much.
36:1336 minutes, 13 seconds‏Shari waseased from prison in 1975 after petitions from French intellectuals and the Algeran government.
36:2436 minutes, 24 secondsThe authorities then placed him under house arrest.
36:3036 minutes, 30 secondsHis home in Tehran which is now a museum became his prison.
36:3736 minutes, 37 seconds‏restriction
36:5036 minutes, 50 secondsنگاه شریعتی باید درست تعریف بشه که اسلام چیست و انقلاب
36:5636 minutes, 56 secondsچیست چون دکتر شیتی معتقد بود که فقط جامعه مسلمان
37:0537 minutes, 5 secondsاگر از انقیاد استعمار یا استبداد یا استثمار
37:1137 minutes, 11 secondsآزاد بشه کافی نیست بلکه باید خود اسلام از زندان ارتجاع آزاد بشه این تز دکتر
37:1837 minutes, 18 secondsشریعتیست بنابراین اسلام انقلابی از نظر ایشون اسلامیست پالایش یافته یا رفرم شده یا اصلاح شده یا
37:2737 minutes, 27 secondsبازبینی شده و باگشت به او سرچشمه‌های اصلی که به اصطلاح کتاب باشه و سنت
37:3937 minutes, 39 secondsبناء الذات الثوريه عنده تقوم على ثلاث عناصر على المعرفه الوجدانيه ويقصد بالمعرفه الوجدانيه الشعور الديني هذا
37:4737 minutes, 47 secondsالشعور العميق ب اي بكوننا زوات ترتقي
37:5537 minutes, 55 secondsاي فوق مستوى ان تكون مجرد زوات ماديه اثنين اييه العمل والعمل من اجل انجاز
38:0438 minutes, 4 secondsالعد داله اتلا الحريه الذات الثوريه هي الذات التي تمتلئ باحساس روحي اثنين التي
38:1138 minutes, 11 secondsتعمل من اجل العداله والتي تعمل بحريه اذا هو حققنا هون بتكون رسمت عنده الايديولوجيا الثوريه اذا صح التعبير
38:1938 minutes, 19 secondsلانهاض المجتمع ول تكريم الانسان7
38:3438 minutes, 34 seconds‏and went into exile in Britain. But only weeks later he was found dead in his apartment he was 43.
38:5438 minutes, 54 seconds[موسيقى]
38:5638 minutes, 56 secondsدوله ديكتاتوريه من هذا الدور لا يمكن ان تتحمل مفكرا متقدما او تقدميا
39:0539 minutes, 5 secondsخصوصا عندما يرتكز فكره تقدمي على الاسلام الذي هو دين دين
39:1439 minutes, 14 secondsالدوله ودين الشعب كله وعلى فهم متقدم جدا للاسلام
39:2239 minutes, 22 secondsسواء من حيث القي الفقهيه او من حيث القيم الاجتماعيه
39:3539 minutes, 35 secondsو اینکه چرا طبیعتاً قاتل او هنوز مشخص نشده
39:4439 minutes, 44 secondsقاتل اون به نظر من همون دو دسته‌ای بودن که به عرضتون رسوندم
39:5139 minutes, 51 secondsیک عده نوکرای باجی جیر مواجب ساواک یک
39:5639 minutes, 56 secondsعده نوکرای بیجیر مواجب ساواک مسلماً شریعتی
40:0440 minutes, 4 secondsبه مرگ طبیعی به نظر من از دنیا نرفت
40:1240 minutes, 12 seconds‏ir de autorius permission fored
40:2140 minutes, 21 secondsbody was taken to damas andried there some palestinan resance leaders attended the funeral
40:2940 minutes, 29 secondsone of his friends mus a lebanese iranian cleric poli and revolutionary
40:3640 minutes, 36 secondsleadered the funeral prayer
40:3940 minutes, 39 seconds[موسيقى]
40:4640 minutes, 46 seconds[موسيقى]
40:4940 minutes, 49 secondsاستشهد في فتره مبكره يمكن اذا خطا به العمر عقد اخر كان سنرى انتاج افضل لشريعتي وسنرى
40:5840 minutes, 58 secondsفلسفه اكثر اصاله واكثر قوه ولكن في تلك المرحله مرحله المد الثوري الذي كان يحتاج
41:0441 minutes, 4 secondsالى افكار بهذه القوه بهذه الثوريه ادى شريعه دوره على الوجه الاکمل
41:1241 minutes, 12 secondsدوستان و دشمنان یا منتقدان شریعتی متفققولن که
41:2141 minutes, 21 secondsاندیشه و کلام او خیلی تاثیر داشته در جامعه ایران یعنی در مورد ابعاد
41:2741 minutes, 27 secondsتأثیرگذاری او اجماعی وجود داره حالا این تأثیرگذاری ولی تاکنون دکتر شه
41:3741 minutes, 37 secondsیک نام و اندیشه زنده در ایران روزی که دانشجوی ما در کنار طلبه ما
41:4741 minutes, 47 secondsو استاد ما در کنار عالم ما و مؤمن ما در
41:5241 minutes, 52 secondsکنار روشنفکر ما و جوان ما در کنار پیر ما
41:5841 minutes, 58 secondsو متجدد ما در کنار متقدم ما و دختر ما در کنار مادرش
42:0542 minutes, 5 secondsو پسر ما در کنار پدرش همه در یک صف
42:1242 minutes, 12 secondsدر کنار خانه فاطمه بایستیم روی در روی همه توعه‌هایی که علیه ما می‌شود
42:2042 minutes, 20 secondsدعا کنید که اون روز زود برسد
42:2642 minutes, 26 seconds[موسيقى]
42:2742 minutes, 27 seconds‏ide ga new momentum after his death iranians rictors
42:3442 minutes, 34 secondsand
42:4042 minutes, 40 seconds[موسيقى]
42:4542 minutes, 45 secondshelp the ground for the revolution that over the 1979
42:5342 minutes, 53 secondsسینی این استعار منی خدا قرآن خمینی این استعار
43:0043 minutesخدا قرآن خمینی این
43:1843 minutes, 18 seconds‏and people in
43:2443 minutes, 24 secondsparpated in the revolution who even did have responsibilities
43:3043 minutes, 30 secondsin decision making after revolution very much affected by him
43:3743 minutes, 37 secondsvery intellectuals were affected before the revolution and continued in that
43:4643 minutes, 46 secondsملی انقلاب ۲۲ بهمن ایدولوژیش رو بخش عظیمیش
43:5443 minutes, 54 secondsرو از شریعتی گرفت اگرچه آقای خمینی در حقیقت رهبر این انقلاب بودن ولی به نوعی
44:0344 minutes, 3 secondsباید بگم رهبری اون چیزی انجام می‌گرفت که شریعتی اون رو تئوریزه کرده بود شریعتی
44:1244 minutes, 12 secondsاون رو مطرح کرده بود طی سال‌های سال چون من فکر می‌کنم خیلی نادر باشند جوونای اون
44:2144 minutes, 21 secondsزمان هذه الافکار وظفت في في الثوره الى اقصى مدى وليس الحال طبعا ظل كما هو بعد
44:2844 minutes, 28 secondsان انتصرت الثوره بعد ان ظهرت طبقه رجال الدين الشيعيه لم تجد الافكار هذه حظها من
44:3644 minutes, 36 secondsالتداول والنقاش بل ان شريعتي يمكن في مرحله من مراحل الثوره اصبح محاصرا ومنبودا شيئا
44:4644 minutes, 46 secondsتوفي مبكرا وترك اثارا
44:5344 minutes, 53 secondsكثيره ما زالت حتى الان يصح ان تكون ملهمه
45:0045 minutesلعمليات التغيير المطلوبه ليس في ايران فحسب ولكن في ايران وفي
45:0745 minutes, 7 secondsالعالم العربي ايضا وفي العالم الاسلامي
45:1345 minutes, 13 secondsالشريعه اي يعني نحي جانبا ولم اي ينال ما
45:2045 minutes, 20 secondsيستحقه من اهتمام في دوائر المعرفه والفكر لا في سياق الفكر الاسلامي المعاصر ولا في
45:2745 minutes, 27 secondsسياق الفكر الايراني ولا في سياق الفكر العربي نحن المسؤولين عن صناعه حاضرنا وعن صناعه مستقبلنا مش علي شريعتي ما بدنا نقع
45:3645 minutes, 36 secondsبالفخ الذي اراد علي شريعتي ان يخرجنا منه وهو ان نقدس التراب لانه تراث وان نؤبد
45:4345 minutes, 43 secondsوجوده وان نتعامل معه تعاملنا مع الحقيقه علي شريعه منه حقيقه ولا هو حقيقه مؤبده
45:5045 minutes, 50 secondsولا هو تراث ينبغي ان يستعاد كما هو ولا تراث ينبغي ان يقدس علي الشريعه ينبغي ان يستلهم وبالتالي نحن المسؤولين عن اعاده
45:5945 minutes, 59 secondsبناء ذواتنا استلهاما من علي شريعتي ‏Ali tri to fuse Islamic thought with
46:0846 minutes, 8 secondsrevolutionary ideology in the antionialism social justice and political liberation
46:1746 minutes, 17 secondshe was certainly a key intellectual architect of what later became Islamic political activism in Iran his legacy
46:2546 minutes, 25 secondsand influence reached well beyond Iran into broader Islamic and postcolonial

Sync to video time

====
Pinned by @aljazeeraenglish
@aljazeeraenglish
11 months ago
Thanks for tuning in. This documentary explores how Shariati’s radical interpretation of religious thought in the Shah’s Iran recast Islam as a revolutionary force against authoritarianism and repression – and inspired a generation that increasingly demanded change. We'd love to hear your thoughts in the comments below. Please remember any hateful comments will be removed. Watch more documentaries from Al Jazeera World here: https://aje.io/aljazeeraworldyt

33


Reply


3 replies

@alirazi9198
11 months ago
Im so happy the narrative of iran is finally being portrayed in an international outlet

32


Reply


1 reply

@turgayevren
11 months ago
I am from Türkiye and I can tell you that Dr. Shariati has made a global impact on many generations. His influence is not confined to Iran and many intellectuals living in Türkiye have been inspired by Dr. Shariati. He has become the symbol of piety and enlightenment in the muslim world.

11


Reply


@obliquethinker3758
11 months ago
Dr. Ali Shariati is one of the few scholars of Islam, who understood religion from a different perspective and not the traditional way.....One of the pioneer of revolution, he shall be respected and remembered for eternity and beyond that too..... Darood bar Muhammad wa Aal e Muhammad SAWW.....(Jaam).....❤❤❤❤❤😊😊😊😊😊❤❤❤❤❤

45


Reply


1 reply

@Dr_Shiny
11 months ago
I am not from Iran, but during my college years, I had the privilege of engaging with his scholarly works. 
His writings profoundly inspired me to pursue and successfully complete my PhD, while also encouraging independent and critical thinking. He is truly a remarkable intellectual and a guiding mentor.

40


Reply


4 replies

@shiasofbarasageer1635
11 months ago
His thoughts always inspire revolutionary youths

23


Reply


@aconite_mouthbreaker
11 months ago
I did not expect to see an Ali Shariati documentary from AJ. Nice job. 💚

57



Reply


2 replies

@Tobias-i7x1g
11 months ago (edited)
I read almost all his books in mid 90s when I was studying  western philosophy at the University of Tehran. He’s inspiring and tried to reconcile the modernity with the religious teachings in an extremely westernized and politically repressive Iranian society. He died so young and did not get a chance to evolve his ideas. I have a great respect for him although didn’t agree with some of his ideas.

17


Reply


1 reply

@harmansandhu3771
11 months ago
Shariati's wisdom transcended borders, and his legacy lives on as a guiding light for many, especially in Iran. Iran is a land of deep history, rich culture, and intellectual fervor, and it has been home to many great thinkers like him. The spirit of Ali Shariati is alive in the hearts of countless Iranians who are committed to social justice, human dignity, and the pursuit of truth. With every generation, the flame of his ideas continues to burn brighter, and Iran will rise again and again, fueled by the courage, intellect, and vision of figures like Shariati.

His influence is timeless, and his words remain as relevant today as they ever were. Iran will always have its Shariatis—thinkers, dreamers, and changemakers who carry his torch forward, lighting the way for a better future.

26


Reply


1 reply

@bubereyazdanabbas783
11 months ago
His "Fatima is Fatima" is one of the best piece of writing I ever read

21


Reply


2 replies

@Posthumannerism
11 months ago
Shariati’s ideas were revolutionary for their time, galvanizing Iran’s 1979 uprising, but their application in a governing system revealed their limitations. His lack of focus on practical governance, underestimation of clerical power, and Iran-centric worldview contributed to challenges like isolation and internal strife in 2025. Yet, his anti-imperialism and emphasis on justice continue to resonate, inspiring resistance to external pressures and calls for reform within Iran. His ideas were a starting point, not a complete roadmap, for a nation still grappling with his legacy’s promises and pitfalls.

6


Reply


@shahbaaz8120
11 months ago (edited)
Thank you very much Aljazeera Englisch…
Useful and interesting documentary//reportage about one of the thinkers and teacher the revolutionary idea of Islam in its generally sense that accepted from many people young or old… an idea and a good way of thinking and learning about Islam and indeed its initial concept and its beginning. The historical formation of Islam without its elementary files… the Ahlullbayt , the Sunna and the Book

9


Reply


@firouzehrouhani899
11 months ago
Thank you Aljazeera for your report !  Although I knew DR Shariati, but your report helped me to get to know him better.

16



Reply

Al Jazeera English
·

2 replies

@avi2125
11 months ago (edited)
Brilliant panel of speakers AJ..
Something about these Iranian intellectuals...👍🏼👍🏼
I admire the boldness of Shariati's views esp on intellectuals - of a particular time...but seems almost flying in the face of the sanctioned ways/sources of thinking in most religions...

8


Reply


@rezaahani9937
11 months ago
Dr.Ali Shariati 💔💔

5


Reply


@easygoingfuzzyjoon
11 months ago
The saddest part is that he only lived to be 43 years old, 
And more sad than that is that we have many like him in Muslim societies and countries that the establishments they never allow them to flourish,  
May God help us get to that stage when we all live for ONE ISLAM and can and will progress,

12


Reply


1 reply

@jis101
11 months ago
The same high street in Tehran where he used to give speeches is named after him the Shariati Street.

12


Reply


@lordoftheflam
11 months ago (edited)
From Iran: Ali shariati was one of the powerful engine who did run Iranian revolution. I born Moslem but shariati made me a Moslem by choice. Till now I ever seen anybody came like him. He was everything that a revolution wants.

27


Reply


1 reply

@matuhilal8336
11 months ago
My favorite write ever Dr ❤

3


Reply


@orilonishe567
11 months ago
May his soul continues to rest in peace 🙏🏻

11


Reply


@MajidAli-wx3nm
11 months ago
Wonderful Doucmentyr on Ali Shariati

2


Reply


@abdelnoohhadjirul1943
3 months ago
Reading one of his book made me understand deeper Islamic philosophy of life



Reply


@s.m.imamuddeen3363
11 months ago
I have studied some of his writings and can remember translating in to   Tamil Language while serving in Embassy of the IRI in Colombo.

1


Reply


@sadiqzeba5339
11 months ago
I've known him for his book"marxism and other western fallacies " what a brilliant piece

11


Reply


@DaniyalShahid-e8b
1 month ago
At the end, the guy said that shariati was sidelined and never received the attention he deserved.

Brother, he received the attention from the most high, and its just that we couldn't see it. 

As a Pakistani, it always inspires to read revolution and learn from them. May Allah help us unite and get rid of this authoratian regime.



Reply


@ishtiaqueahmed2653
9 months ago
Wonderful inputs on Dr. Ali Shariati, the revolutionary thinker, hero who gave remarkable interpretation to ignite the minds of young educated people. Shariati believed that the intelligentsia had a critical role to play in awakening society................



Reply


@BluMOON-n8s
10 months ago
Thank you Al jazira for this documentary he wrote many books that each can be documentary, please make a  series based on  his books and audio tapes ❤❤❤❤

1


Reply


@MohammadAli-ss4kt
3 months ago
I have heard bout shriati and was in search to know about his thoughts and ideas but this documentary gave me much information. Thanks AJ team for sharing such valuable information.



Reply


@Knightson21
4 months ago
i'm learning something here



Reply


@maryamkhm1910
11 months ago
I really like his books



Reply


@kabdul9208
11 months ago
Finally! I’ve wanted for years.



Reply


@irshadhussain7923
10 months ago
Thanks for the documentary. It would be better if the translation was spoken instead of shown as subtitles.



Reply


@myself-r4i
11 months ago
I don't perfectly support shariati but i like his books



Reply


@rezamostofi5715
11 months ago
Thank you, would have been more complete if you can show the Shah’s regime view on Shariati  y either interviews or some documents. Agree that the general opposition to him is captured, but it could be more documented.



Reply


@sherzaidi
11 months ago
Imam Khomeini started working way before than thought. Like Ali Shariati many other Iranians studying or working in foreign countries came back to Iran to take part in the revolution. Dr. Chamran  was another such example. Imam Khomeini gave the fatwa to strip off the turban of those Islamic scholars serving colonial interests.

13


Reply


1 reply

@IrfanAhmad-uv4ul
11 months ago
❤❤❤

2


Reply


@m_sh_78910
11 months ago (edited)
His works made Iranian muslims awake and empowered ordibary asleep muslims who were raised secular, but his ideas weren't fully Islamic and he was basically Islamizing socialism. He did make some fundamental mistakes & had some misunderstandings regarding to Islam which great Muslim philosophers like Murtada Mutahari corrected. But overall as usual accepting diverse opinions made Iranian society & Muslim world thrive eventually

6


Reply


@muneer75
11 months ago



Reply


@mdrokunuzzaman642
11 months ago
❤❤❤❤❤❤❤❤❤❤

1


Reply


@AzoVision
11 months ago
Well, better going back to finish watching the movie. You watch this



Reply


@Sureshkumar58123
11 months ago
Dr.Ali Shariati is famous  as far as in South Indian state of Kerala where i found his books translated in local language and with many editions.
I really wondered.



Reply


2 replies


===

세진님, 요청하신 다큐멘터리 <알리 샤리아티: 이란을 바꾼 혁명적 사상가> (Ali Shariati: The revolutionary thinker whose ideas changed Iran)에 대한 요약과 평론입니다. 나에게 향하지 않은 글은 반말로 작성해 달라는 요청에 따라 아래 본문은 <해라> 체로 작성했습니다.

<알리 샤리아티: 이란을 바꾼 혁명적 사상가> 요약

알리 샤리아티는 1979년 이란 이슬람 혁명의 이념적 기초를 닦은 가장 영향력 있는 사상가 중 한 명이다. 1933년 이란 동부의 교육자 집안에서 태어난 그는 어린 시절부터 아버지의 학문적 영양 아래 자랐으며, 단순히 종교를 모방하거나 답습하는 것이 아니라 대중이 주체적으로 사유하고 선택해야 한다고 믿었다.

1953년 모사데크 총리의 유전 국유화 운동과 이를 뒤엎은 미·영 주도의 쿠데타를 겪으며 샤리아티는 팔레비 왕정의 정당성을 전면 부정하게 된다. 이후 1960년대 프랑스 파리로 유학을 떠난 그는 알제리 독립 전쟁을 목격하고 장 폴 사르트르, 알베르 카뮈의 اگزیستانسیالیسم (existentialism, اگزیستانسیالیسم), 프랑크푸르트 학파의 비판이론, 그리고 네오 마르크스주의를 접하며 지적 외연을 확장했다,.

귀국 후 그는 이란 사회의 구조적 모순을 해결할 열쇠로 이슬람을 재해석했다. 그는 서구 식민주의와 왕정 독타에 맞서기 위해 종교를 혁명적 동력으로 삼아야 한다고 보았다. 특히 그는 대중을 수동적으로 만드는 기득권 종교를 <이스타흐마르> (Estehmar, 우민화 혹은 피식민지화 경향)라 비판하며,, 이에 대항하는 참된 이슬람 공동체주의를 주창했다. 그의 강연은 청년층과 지식인 사이에서 폭발적인 반향을 일으켰고,, 이로 인해 샤리아티는 왕정의 비밀경찰 (SAVAK)과 보수적인 시아파 성직자 양측 모두로부터 거센 탄압과 견제를 받았다.

여러 차례 투옥과 가택연금을 겪은 후,, 1977년 영국으로 망명했으나 몇 주 만에 43세의 나이로 의문의 급사를 맞이했다. 비록 그는 혁명의 완성을 보지 못했으나, 그의 사상은 1979년 이란 혁명의 거대한 밑거름이 되었다,.

평론: 종교적 해방 사상과 제도 권력의 아이러니

알리 샤리아티의 사상적 궤적은 이슬람이라는 전통 자산이 어떻게 현대적인 반식민주의·반독재 변혁 이론과 결합할 수 있는지를 보여주는 탁월한 사례다. 그는 서구의 마르크스주의와 실존주의를 흡수하면서도 이를 맹목적으로 복제하는 지식인을 <모방적 지식인>이라 비판하고, 민중의 삶과 영성에 깊이 뿌리박은 <유기적 지식인>의 역할을 강조했다,. 종교를 단순한 피안의 안식처나 지배 계급의 정당화 도구로 두지 않고, 불의에 저항하는 실천적 무기로 변모시킨 점은 중남미의 해방신학과도 궤를 같이한다.

그러나 샤리아티의 유산은 역사적 아이러니를 내포한다. 그는 특정 성직자 계급이 신의 대리인을 자처하며 영적·정치적 권력을 독점하는 구조를 격렬히 거부했다. 하지만 그의 사상적 동력 위에서 촉발된 1979년 이란 혁명은, 역설적이게도 호메이니를 정점으로 하는 엄격한 시아파 성직자 통치 체제 (벨라야테 파기흐)의 수립으로 귀결되었다. 다큐멘터리가 지적하듯, 혁명 성공 이후 성직자 계급이 권력을 장악하자 샤리아티의 급진적이고 자유로운 사상은 오히려 통제되고 배척당하는 운명을 맞이했다.

그럼에도 샤리아티를 과거의 유물로만 치부할 수는 없다. 체제 권력화된 종교를 향해 <참된 종교인가, 아니면 인간을 우민화하는 종교인가>를 묻던 그의 날카로운 비판 의식은 여전히 유효하다,. 사상을 맹목적으로 교조화하지 말고 끊임없이 주체적으로 사유하라던 그의 외침은, 이란을 넘어 오늘날 억압과 모순에 직면한 모든 포스트식민 사회에 깊은 울림을 준다.

관련 유튜브 영상은 아래 링크에서 다시 확인하실 수 있습니다. Ali Shariati: The revolutionary thinker whose ideas changed Iran | Al Jazeera World Documentary


===

알리 샤리아티: 혁명을 만든 사상가인가, 혁명 이후에 배반당한 사상가인가

— Al Jazeera World 다큐멘터리 <Ali Shariati: The Revolutionary Thinker Whose Ideas Changed Iran> 요약+평론

4

2025년 Al Jazeera English가 제작한 이 다큐멘터리는 Ali Shariati를 1979년 이란혁명의 단순한 ‘이론가’가 아니라, 이슬람 자체를 혁명적 언어로 다시 번역한 지식인으로 그린다. 다큐멘터리의 핵심 명제는 분명하다. 아야톨라 호메이니가 혁명의 정치적 지도자였다면, 샤리아티는 혁명을 가능하게 한 새로운 언어와 상상력을 제공한 사람 가운데 하나였다는 것이다. 특히 그의 강연과 저술이 젊은 세대에게 유통되고, 혁명 참가자와 이후 의사결정에 관여한 인물들까지 영향을 받았다는 증언을 강조한다.

1. 아버지에게서 배운 ‘생각하는 종교’

샤리아티는 1933년 이란 동부 호라산의 교육받은 가정에서 태어났다. 다큐멘터리는 그의 사상적 출발점을 아버지 모하마드 타키 샤리아티에게서 찾는다. 아버지는 종교를 단순히 전승받고 모방하는 것이 아니라, 근원에서 배우고 스스로 생각하고 선택해야 한다고 가르쳤다.

여기에 이미 샤리아티 사상의 핵심이 들어 있다.

그에게 종교는 ‘믿으라고 하니까 믿는 것’이 아니다. 인간이 생각하고 선택하고 책임지는 행위이다. 따라서 전통적 종교생활에서 흔히 발견되는 <타클리드taqlid>, 즉 권위자에 대한 모방과 복종은 끊임없는 의심의 대상이 된다.

이 때문에 샤리아티는 처음부터 세속주의자와 전통주의자 사이 어디에도 편안하게 들어갈 수 없는 인물이었다. 그는 이슬람을 버리고 서구 근대주의로 가려 하지 않았다. 반대로 전통적 이슬람을 그대로 보존하려 하지도 않았다.

그의 질문은 이것이었다.

<이슬람은 다시 인간을 깨우는 힘이 될 수 있는가?>

2. 1953년 쿠데타와 정치적 각성

1953년 미국과 영국이 개입한 모하마드 모사데그 정부 전복은 샤리아티의 정치적 세계관을 결정한 사건이었다. 모사데그 정부는 석유산업을 국유화했지만 서방의 이해관계와 충돌했고, 쿠데타 이후 샤의 권력이 강화되었다.

샤리아티에게 이 사건은 단순한 정권교체가 아니었다. 서구가 말하는 자유와 민주주의가 제3세계에서는 제국주의적 이해관계 앞에 쉽게 폐기될 수 있다는 사실의 증명이었다.

그는 민족저항운동에 참여했고 투옥되었다. 이후 샤 체제에 어떠한 정통성도 인정하지 않았다. 흥미로운 것은 그가 강연에서 샤의 이름을 직접 거론하지 않는 경우가 많았다는 점이다. 그러나 그의 모든 말은 사실상 샤 체제를 향하고 있었다.

다큐멘터리의 한 증언자가 지적하듯 샤리아티는 고전적 의미의 정당 조직가가 아니었다. 그는 정치적 인간이었지만 본질적으로 <문화적·지적 혁명가>였다.

여기에서 샤리아티와 레닌의 차이가 나타난다.

레닌은 혁명조직을 만들었다. 샤리아티는 혁명을 꿈꿀 수 있는 인간을 만들려고 했다.

3. 파리에서 만난 사르트르, 카뮈, 마르크스주의와 알제리혁명

1960년대 초 파리 유학은 샤리아티의 지적 형성에서 결정적이었다. 그는 루이 마시뇽의 이슬람 연구, 사르트르와 카뮈의 실존주의, 프랑크푸르트학파와 신마르크스주의적 비판사상, 그리고 알제리 독립전쟁의 반식민주의를 접했다.

그러나 샤리아티를 단순히 ‘서구사상을 이슬람에 수입한 사람’이라고 보는 것은 잘못이다.

오히려 그는 번역과 모방을 혐오했다.

그가 말하는 <로샨페크르rowshanfekr>, 즉 지식인·계몽된 인간은 박사나 교수나 전문직 종사자를 뜻하지 않는다. 학위가 없어도 자기 시대를 느끼고, 민중을 이해하며, 자신의 책임을 깨닫는 사람이 지식인이다.

그는 서구의 카페에서 비싼 커피를 마시며 후진국을 논하는 이란 지식인들에게 “아래로 내려오라, 내려오라, 내려오라”고 외친다. 민중이 무엇 때문에 고통받는지, 어떤 언어를 사용하는지, 무엇을 믿는지를 이해하라고 요구한다.

여기에는 그람시의 ‘유기적 지식인’과 놀랄 만큼 유사한 사고가 있다.

그러나 샤리아티는 한 걸음 더 나간다. 민중의 종교 자체를 혁명의 문화적 자원으로 본 것이다.

4. 호세이니예 에르샤드: 강연장이 혁명학교가 되다

1967년 이후 샤리아티는 테헤란의 호세이니예 에르샤드에서 강연하기 시작한다. 이곳은 그의 사상이 대중적 운동으로 전환되는 공간이었다.

그의 강연을 듣기 위해 젊은이들이 지방에서도 찾아왔다. 금요일 오후 강연이 끝나면 다음 날 녹음테이프가 복제되어 돌았다. 강연 원고는 책으로 출판되어 손에서 손으로 전달되었고, 때로는 도서관에 몰래 꽂아 놓기도 했다.

오늘날의 언어로 말하면 샤리아티는 <아날로그 시대의 바이럴 지식인>이었다.

그의 성공은 무엇보다 언어에 있었다.

샤리아티는 전문 신학자의 언어로 말하지 않았다. 이슬람, 불의, 인간의 존엄, 자유를 젊은이가 알아들을 수 있는 언어로 말했다. 다큐멘터리의 한 증언자가 정확히 지적하듯 그의 목적은 완벽한 철학체계를 건설하는 것이 아니라 <의지를 움직이고 의식을 깨우는 것>이었다.

그의 유명한 말도 소개된다.

<어떤 독재자의 손에도 붙잡히고 싶지 않다면 한 가지 일을 하라. 읽어라, 읽어라, 읽어라.>

샤리아티에게 독서는 지적 취미가 아니라 정치적 자기방어였다.

5. ‘종교에 대항하는 종교’

샤리아티의 가장 급진적인 생각은 <종교 대 종교>라는 개념이었다.

그는 무신론과 종교가 싸우는 것이 역사의 가장 중요한 대립이라고 생각하지 않았다. 오히려 <참된 종교와 타락한 종교>의 싸움이 더 중요하다고 보았다.

민중을 해방하는 종교가 있는가 하면 민중을 잠들게 하는 종교가 있다.

불이 났는데 누군가 “기도나 하라”고 말한다면, 그 기도는 종교적 행위처럼 보이지만 실제로는 불의 현실을 외면하게 만드는 이데올로기가 된다.

샤리아티는 이를 <에스테흐마르estehmar>라는 충격적인 단어로 표현했다. 문자적으로는 사람을 ‘당나귀로 만드는 것’, 즉 우민화이다.

식민주의가 인간의 땅과 경제를 지배한다면 에스테흐마르는 인간의 의식을 지배한다.

여기서 샤리아티의 사회학자적 면모가 가장 분명하게 드러난다. 다큐멘터리에서도 이를 마르크스주의의 허위의식이나 ‘미스티피케이션’과 비교한다.

그러나 샤리아티는 마르크스처럼 종교 자체를 허위의식으로 보지 않는다.

<종교도 허위의식을 생산할 수 있다. 그러나 종교는 동시에 허위의식을 깨뜨릴 수도 있다.>

바로 이 역설이 샤리아티 사상의 독창성이다.

6. 성직자 계급과의 충돌

샤리아티가 전통적 시아파 성직자들과 충돌한 이유도 여기에 있다.

그는 이슬람에는 본래 기독교의 사제제도와 같은 ‘성직자 계급’이 존재하지 않는다고 주장했다. 어떤 사람이 하늘로부터 권위를 부여받아 종교를 독점적으로 대변한다는 생각을 의심했다.

그의 유명한 비판은 매우 과격하다.

<성직자보다 이슬람에 더 큰 해를 끼칠 수 있는 사람은 없다.>

왜냐하면 사람들이 성직자의 말을 이슬람 자체의 말로 받아들이기 때문이다. 성직자가 정치적 이해관계나 개인적 욕망에 빠지면 그 왜곡이 곧 종교의 이름으로 전달된다.

다큐멘터리는 이에 대한 전통적 성직자들의 반론도 상당히 충실하게 소개한다. 이슬람의 법과 경전, 하디스를 이해하려면 전문적 훈련이 필요하며 비전문가가 종교를 자의적으로 해석하는 것은 위험하다는 주장이다.

이 비판에는 일리가 있다.

샤리아티는 사회학자이자 뛰어난 대중 지식인이었지만 이슬람 법학의 전문 무즈타히드는 아니었다. 그의 글에는 역사적 부정확성, 개념의 과잉 일반화, 감정적 이분법이 발견된다.

그러나 바로 그것이 그의 힘이기도 했다.

그는 신학 논문을 쓰려고 한 사람이 아니었다. 그는 잠든 사회를 흔들려고 했다.

7. 이슬람도 감옥에서 해방되어야 한다

다큐멘터리에서 가장 중요한 문장은 아마 이것일 것이다.

<무슬림 사회가 식민주의, 독재, 착취에서 해방되는 것만으로는 충분하지 않다. 이슬람 자체가 반동의 감옥에서 해방되어야 한다.>

이것이 샤리아티의 혁명적 이슬람이다.

그에게 혁명은 단순한 정권교체가 아니다. 혁명적 인간은 세 가지 요소를 가져야 한다.

첫째, 깊은 종교적·영적 감각이다.

둘째, 정의를 실현하기 위한 행동이다.

셋째, 자유롭게 행동하는 주체성이다.

따라서 샤리아티의 인간은 <영성+정의+자유>의 결합이다.

이 점에서 그는 이란의 정치사상가라기보다 20세기 종교적 실존주의자라고 불러도 좋을 듯하다.

8. 죽음과 혁명

샤 정부는 결국 호세이니예 에르샤드를 폐쇄했다. 샤리아티는 체포되어 18개월 동안 투옥되었으며, 1975년 석방된 뒤에도 가택연금 상태에 놓였다.

1977년 그는 영국으로 떠났지만 불과 몇 주 뒤 43세의 나이로 갑자기 사망했다.

공식적으로는 심장마비로 알려졌지만 지지자들은 SAVAK의 암살을 의심했다. 다큐멘터리 역시 암살 가능성을 상당히 강하게 암시하지만 결정적 증거를 제시하지는 않는다. 그의 시신은 다마스쿠스로 옮겨졌고 무사 알사드르가 장례기도를 집전했다.

죽음 이후 샤리아티의 사상은 오히려 더 빠르게 확산되었다.

1979년 혁명에 참여한 많은 젊은이들은 그의 책을 읽고 강연테이프를 들었던 세대였다.

한 증언자는 이렇게 평가한다.

호메이니가 혁명의 지도자였다면 샤리아티는 혁명이 수행하고 있던 것을 수년 동안 이론화한 사람이었다.

평론: 샤리아티의 가장 큰 비극은 ‘혁명의 성공’이 아니었을까

이 다큐멘터리의 가장 흥미로운 지점은 마지막 5분이다.

혁명이 성공한 뒤 시아파 성직자 계급이 권력을 장악하면서 샤리아티의 사상은 오히려 주변화되었다고 지적한다. 혁명 이전에는 그의 사상이 최대한 이용되었지만 혁명 이후에는 충분히 토론되지 않았고 때로는 불편한 사상가로 취급되었다.

이것은 놀라운 일이 아니다.

샤리아티가 살아 있었다면 이슬람공화국의 성직자 지배체제를 지지했을 것인가?

나는 상당히 회의적이다.

그는 샤의 독재를 비판했지만 동시에 종교적 권위의 독점도 비판했다. 그는 인간의 자유로운 선택을 강조했고, 성직자가 종교의 독점적 대변자가 되는 것을 경계했다.

그의 사상에서 <벨라야테 파키흐>, 즉 이슬람 법학자의 통치가 자연스럽게 도출된다고 보기는 어렵다.

오히려 샤리아티가 살아 있었다면 혁명 이후 다시 이렇게 물었을 가능성이 크다.

<우리가 샤의 감옥에서는 나왔지만 또 다른 종교의 감옥에 들어간 것은 아닌가?>

여기서 나는 최근 우리가 살펴본 Seyyed Hossein Nasr와 샤리아티의 차이가 매우 흥미롭다고 생각한다.

나스르는 근대세계가 <성스러움을 잃었다>고 진단했다.

샤리아티는 전통종교가 <인간을 깨우는 능력을 잃었다>고 진단했다.

나스르는 근원으로 돌아가라고 말한다.

샤리아티도 근원으로 돌아가라고 말한다.

그러나 나스르에게 근원은 <영원한 지혜와 성스러운 질서>이고, 샤리아티에게 근원은 <억압받는 인간을 일으켜 세우는 혁명적 에너지>이다.

두 사람 모두 서구 근대성을 비판하지만 방향은 거의 반대이다.

내가 보기에 샤리아티를 오늘 다시 읽어야 하는 이유는 그가 1979년 이란혁명의 ‘예언자’였기 때문이 아니다. 오히려 그가 만들어낸 혁명이 그의 사상을 충분히 수용하지 못했다는 역설 때문이다.

다큐멘터리 마지막의 한 아랍 지식인의 말이 이 점을 정확히 표현한다. 샤리아티를 진리로 숭배해서도 안 되고, 그대로 복원해야 할 유산으로 생각해서도 안 된다. 샤리아티 자신이 우리에게 벗어나라고 했던 함정, 즉 <유산이라는 이유만으로 과거를 신성화하는 것>에 샤리아티 자신을 넣어서는 안 된다는 것이다.

그래서 샤리아티의 진정한 유산은 ‘이슬람 혁명’이라는 답이 아니라 하나의 질문이라고 생각한다.

<종교는 인간을 잠들게 하는가, 아니면 깨어나게 하는가?>

퀘이커적 관점에서 보아도 이 질문은 상당히 중요하다. 샤리아티의 ‘성직자 없는 종교’, 내적 각성, 인간의 존엄, 그리고 신앙이 사회적 정의의 행동으로 나타나야 한다는 주장은 퀘이커 전통의 <내면의 빛Inner Light>과 <증언Testimony>을 연상시키는 면이 있다. 물론 샤리아티의 혁명적·투쟁적 언어와 퀘이커 평화주의 사이에는 큰 거리가 있다. 그러나 <종교적 권위가 제도에 있는가, 깨어난 인간의 양심과 실천에 있는가>라는 질문에서는 예상외로 두 전통이 가까이 만난다.

이 다큐멘터리를 보고 나면 샤리아티를 ‘이란혁명의 사상가’라고 부르는 것이 오히려 너무 좁게 느껴진다. 그는 <종교가 권력이 되는 순간 종교는 무엇을 잃는가>라는, 이란혁명 이후의 역사까지 겨냥하는 질문을 남긴 사상가였다. 역설적으로 그의 사상은 혁명을 준비하는 데는 성공했지만, 혁명 이후의 권력을 통제할 이론을 만드는 데는 실패했다. 바로 그 실패 때문에 오늘의 이란에서 샤리아티는 아직 끝나지 않은 사상가라고 할 수 있다.